Cesarz w sierpniu...

Film ma zatem swoich bohaterów. To członkowie ostatniego w tej wojnie, japońskiego rządu. Premierem zostaje Kantarō Suzuki.
Ten sam zasłużony admirał, który głośno oponował przeciw udziału Japonii w tej wojnie. Przyszło mu stanąć na czele rządu w najtrudniejszym momencie swojej kariery.
Ci, którzy znają choć trochę historię Japonii wiedzą jak bardzo był to rząd podzielony. Suzuki jest już stary i zmęczony. Kiepsko słyszy. Cesarz jednak liczy, że premier doprowadzi Japonię do łagodnego końca. Ale ani ofierowie sztabu, ani członkowie rządu nie myślą o poddaniu się Stanom Zjednoczonym. Choć doskonale wiedzą, że operacja „Olympic“ się zbliża. Harry Truman wydaje wszak rozkaz przygotowania operacji lądowania na Kyushu. Po krwawej Okinawie amerykańscy generałowie są jednak ostrożni. Japonia posiada jeszcze ogromne rezerwy. Armie w Chinach i Mandżuko. Amerykanie wiedzą doskonale, że każdy potencjalny żołnierz japoński na swojej ziemi będzie jak kamikadze. Doświadczyli przecież skutków ich ataków na Okinawie. Tego obawiają się najbardziej. Że wojna przeciągnie się o wiele miesięcy, że będą olbrzymie straty wśród żołnierzy lądujących na macierzystych wyspach. Ale obawiają się również wejścia Sowietów do wojny. Armia Czerwona mogłaby o wiele szybciej wkroczyć na Wyspy Japońskie od strony Hokkaido.
To wszystko, a zatem rozterki, plany i różne koncepcje przewijają się w „Cesarzu w sierpniu“ niemal przez cały czas.

Harada wyreżyserował bardzo subtelny obraz z posiedzeń japońskiego rządu, rady wojennej, sztabowców i kilku spotkań cesarza z premierem Suzuki, poprzednim premierem Hidekim Tojo (skazanym później na karę śmierci w procesie zbrodniarzy wojennych w Tokio).
Ale to nie są tylko nudne narady polityków czy sztabowców. Harada chciał pokazać to, co się stało w ciągu kilku dni w cieniu pałacowej rezydencji cesarza.

Widzimy ich zatem w rozterkach, gniewie, żalu, wściekłości. W chwili buntu i rozpaczy. Wokół nich panuje cisza, gwar wojny jest gdzieś daleko. Film jest o tym, co tkwiło w ich umysłach.
Decydują się losy Japonii. Wybucha bomba atomowa w Hiroshimie, potem druga w Nagasaki. Amerykanie wiedzą, że jeśli nie zgodzą się na zachowanie pozycji cesarza to miliony Japończyków mogą zamienić się w Boski Wiatr. O tym właśnie generał Anami mówi w filmie kilkakrotnie. Chodzi o honor.
Anami to postać niezwykła. Został ministrem wojny na jej sam koniec. Walczył wcześniej na wielu frontach, ale cesarz widział go raczej blisko siebie jako szefa wojennego gabinetu. Anami był przeciwny poddaniu się. Uważał, że bombardowania Japonii nie zniszczą ducha jej obywateli. Nawet po Hiroszimie sprzeciwiał się uznaniu Deklaracji Poczdamskiej. Z tego powodu wielu wysokich rangą oficerów widziało w nim bohatera. Tego, który łączy tradycję i honor samuraja z realiami współczesnej wojny. A jednak, kiedy cesarz zdecydował, że cierpienia Japończyków powinny się skończyć powiedział do niego: „jestem japońskim żołnierzem i muszę Cię słuchać“.
I podpisał dokument o deklaracji zakończenia wojny.
W filmie jego postać gra Kōji Yakusho, aktor wybitny. Znany z roli Shinzaemon Shimady (“13 Assasins”), za którą otrzymał nominację do Asian Film Award. Pamiętamy go też z “Babel”, czy “Tokijskiej Sonaty”. Ulubieniec Takeshi Miike i Koizumiego…

Anami i Yakusho to wciąż ten sam samuraj. Tak jak Shinzaemon wie, że musi zginąć po spełnieniu swojego obowiązku, tak generał zrobi wszystko aby uratować honor Japonii. I popełnić następnie seppuku. Bo taki jest właśnie obowiązek samuraja.
Shinzaemon zabił brata shoguna u schyłku Edo. Teraz Anami kończy erę imperialnej Japonii, erę Meiji. Japonii. Kiedy dowiaduje się, że cesarz będzie bezpieczny i zachowa pozycję, generał ginie z własnej ręki.

Nihon no Ichiban Nagai hi Ketteiban, film Masato Harady. Japonia