Na HBO Max kryje się najsmutniejszy film. Chodziłam przybita przez cały weekend

Każdy ma własną definicję najsmutniejszego filmu. Dla jednych będą to miłosne melodramaty, które łamią serce i wyciskają fontanny łez, takie jak "Pamiętnik", "Love Story" czy "Co się wydarzyło w Madison County". Innych najbardziej poruszają historie o życiowych dramatach i tragediach, pokroju "Hamneta" czy najnowszego hitu Netfliksa "Nie życzcie mi powodzenia".

Są też widzowie, dla których najbardziej przytłaczające są filmy o wojnie, okrucieństwie i niesprawiedliwości, takie jak "Lista Schindlera" czy "Pianista", ale też "Zielona mila" i "Grobowiec świetlików". A są jeszcze tytuły pokroju "Requiem dla snu" czy "Melancholii", po których człowiek nie tyle płacze, ile po prostu siedzi w milczeniu i zastanawia się, czy na pewno chce jeszcze w życiu oglądać cokolwiek.

"Manchester by the Sea" z 2016 roku to jednak zupełnie inny rodzaj filmowego smutku. Reżyser Kenneth Lonergan nie próbuje wycisnąć z widza łez za pomocą podniosłej muzyki, wielkich monologów i kolejnych dramatycznych zwrotów akcji. Paradoksalnie niewiele się tu dzieje. Ból w filmie Lonergana jest "zwyczajny", kryje się w bohaterach i ich historii. To sprawia, że smutek w "Manchester by the Sea" przygniata i oblepia widza niczym kurz.

Głównym bohaterem jest Lee Chandler (Casey Affleck). To zamknięty w sobie i stroniący od ludzi mężczyzna pracujący jako złota rączka, który po śmierci starszego brata Joe wraca do rodzinnego Manchester-by-the-Sea w Massachusetts (Kyle Chandler z "Latarni"). Okazuje się wówczas, że zgodnie z wolą zmarłego ma zostać prawnym opiekunem jego nastoletniego syna Patricka (Lucasa Hedgesa). Problem w tym, że Lee sam ledwo radzi sobie z własnym życiem i traumatyczną przeszłością, która nie pozwala mu ruszyć dalej.

W "Manchester by the Sea" smutek idealnie uzupełnia się z cierpkim humorem (momentami jest naprawdę bardzo zabawnie). Szczególnie jedna scena z udziałem Williams i Afflecka, grających byłych małżonków, przeszła już do historii współczesnego kina. Nie trzeba nawet zdradzać jej szczegółów – wystarczy powiedzieć, że to spotkanie dwojga ludzi, których łączy niewyobrażalny ból, jest tak prawdziwe, przejmujące i wybitnie zagrane, że naprawdę nie da się nie płakać.

Film spotkał się z zachwytem krytyków, a Casey Affleck za swoją znakomitą i miażdżącą rolę zdobył Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego. Statuetkę otrzymał również Lonergan za najlepszy scenariusz oryginalny, a "Manchester by the Sea" był ponadto nominowany do "złotego rycerzyka" za najlepszy film, reżyserię oraz role drugoplanowe Hedgesa i Williams. Kameralna zebrała też znakomite recenzje – w serwisie Rotten Tomatoes ma aż 96 proc. pozytywnych opinii krytyków i 78 proc. od widzów.

Trudno się dziwić, bo Lonerganowi udało się stworzyć przejmujący dramat o niesamowitej sile rażenia, ale pozbawiony taniego melodramatyzmu. Justin Chang z "Variety" określił go jako "pięknie skonstruowany i bogaty w detale", z kolei Peter Travers z "Rolling Stone" pisał (zgodnie z prawdą), że "'Manchester by the Sea' zabiera z człowieka kawałek". Z kolei Anthony Lane z "The New Yorker" zwrócił uwagę, że film jest znakomicie zbudowany i zagrany, choć momentami po prostu trudno się go ogląda.

Dalsza część artykułu poniżej.

Opinii, że "Manchester by the Sea" jest zbyt dołujący, pojawiło się zresztą sporo. Nawet na gali Oscarów w 2017 roku prowadzący Jimmy Kimmel rzucił – swoją drogą mało smacznym – żartem: "Kiedy szukacie filmu 'Manchester by the Sea' na Amazonie, algorytm wyświetla komunikat: 'Klienci, którzy kupili ten produkt, kupili również Zoloft' [popularny lek antydepresyjny – red.]".

Zwłaszcza że "Manchester..." wcale nie oferuje łatwego katharsis. Nie ma tu magicznego momentu, w którym bohater nagle pogodzi się z przeszłością, wybaczy sobie i rozpocznie nowe życie. Lonergan opowiada o żałobie i poczuciu winy realistycznie – niektórych rzeczy nie da się naprawić ani "przepracować", żeby nie bolały. Jest jednak w tym filmie mała nadzieja na zrobienie kroku, a właściwie kroczku, w przód.

Film Lonergana to również dowód na to, że kino wcale nie potrzebuje wielkich katastrof ani spektakularnych tragedii, żeby emocjonalnie zdemolować człowieka. I lepiej nie oglądać tego małego arcydzieła, kiedy ma się doła...